Spis treści:
- Wypadanie włosów po narkozie
- Leki stosowane podczas zabiegów w znieczuleniu ogólnym
- Przyczyny wypadania włosów po narkozie
- Środki zaradcze stosowane przy wypadaniu włosów po narkozie
- Wypadanie włosów po operacji bariatrycznej
Wypadanie włosów po narkozie
Jednym z rodzajów łysienia telogenowego (telogen effluvium) jest wypadanie włosów po zabiegu wykonanym z wykorzystaniem narkozy (znieczulenia ogólnego – czyli całkowitej i odwracalnej utraty świadomości na skutek wprowadzenia do organizmu pacjenta określonej dawki leków anestetycznych). Jedną z konsekwencji działania leków znieczulających jest zahamowanie szybkich podziałów komórkowych – które mają miejsce między innymi w mieszkach włosowych (dermal papilla). Może to zaindukować przejście mieszka włosowego z fazy anagenu – wzrostu (szybkich podziałów komórkowych) w fazę telogenu (spoczynku).
Zazwyczaj nadmierne wypadanie włosów ma miejsce po 2-4 miesiącach od wykonanej w znieczuleniu ogólnym operacji. Zamiast będących normą około 100 wypadających włosów dziennie – pacjentowi wypada włosów znacznie więcej. Stan ten może utrzymywać się przez kilka tygodni. Dotkniętych tą formą wypadania włosów jest znaczna część poddanych narkozie pacjentów – choć zdecydowanie nie wszyscy. Nie ma znaczenia płeć pacjenta.
Leki stosowane podczas zabiegów w znieczuleniu ogólnym
Znieczulenie ogólne na celu:
- Zniesienie świadomości Pacjenta
- Zniesienie odczuć bólowych Pacjenta
- Zniesienie różnorodnych odruchów
- Zwiotczenie mięśni szkieletowych Pacjenta.
Aby osiągnąć wskazane powyżej cele stosowanych jest szereg różnorodnych leków, w ramach – bardzo często – wieloetapowego procesu. Rozpoczyna się on od tak zwanej premedykacji, czyli podania leków służących uspokojeniu, wyciszeniu pacjenta, co ułatwia wykonanie wstępnych procedur medycznych. Najczęściej w tym celu stosowane są benzodiazepiny. (Benzodiazepiny to substancje, które nasilają wiązanie się kwasu γ-aminomasłowego (GABA), który jest najważniejszym naturalnym neuroprzekaźnikiem posiadającym właściwości hamujące, z receptorami GABA-A. W wyniku tej reakcji dochodzi do spadku pobudliwości neuronów i zahamowania przewodzenia impulsów. Leki należące do grupy benzodiazepin wywołują działanie uspokajające, nasenne, przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne. Do grupy tej należą: midazolam (np. Dormicum) i klorazepan (np. Tranxene). Benzodiazepiny o średnio długim czasie działania to te związki, których okres półtrwania wynosi 6-24 godziny. Są to alprazolam (np. Afobam, Xanax), oksazepam (np. Oxazepam GSK), lorazepam (np. Lorafen), estazolam (np. Estazolam Espefa) i temazepam (np. Signopam). Benzodiazepiny długodziałające to natomiast te związki, których okres półtrwania przekracza 24 godziny. Do tej grupy leków należą: diazepam (np. Relanium), klonazepam (Clonazepamum TZF) i nitrazepam (np. Nitrazepam GSK)
Kolejna faza rozpoczyna się wtedy, gdy Pacjent leży już na stole. Podaje się wtedy właściwe anestetyki- leki wprowadzające w sen, a następnie zwiotczające mięśnie (dla ułatwienie intubacji i kontroli oddechu) oraz leki przeciwbólowe (głównie opioidy)
W zależności od rodzaju zabiegu, w jego trakcie mogą być podawane także inne grupy substancji, jak na przykład leki stabilizujące pracę układu sercowo-naczyniowego i/lub przeciwwymiotne.
Stosowane dawki dostosowuje się do wieku, wagi, chorób współistniejących Pacjenta oraz czasu trwania operacji w narkozie.
Aby wyprowadzić Pacjenta ze stanu narkozy (uzyskać pełny powrót czynności oddechowej oraz pełne wybudzenie Pacjenta) , anestezjolog często zmuszony jest do podania leków o działaniu przeciwstawnym (antagonistycznym) w stosunku do podanych wyjściowo.
Po zabiegu, dla zwiększenia komfortu Pacjenta mogą być podane leki:
- Przeciwobrzękowe
- Przeciwbólowe
- Przeciwwymiotne
- Przeciwzakrzepowe
Przyczyny wypadania włosów po narkozie
Nie jesteśmy w stanie określić precyzyjnie przyczyn i warunków tego rodzaju łysienia. Można jedynie powiedzieć, że swój wpływ zaznaczają:
- Rodzaj operacji (istotny wpływ ma na przykład fakt, czy operowana jest głowa lub szyja pacjenta),
- Czas trwania narkozy,
- Użyte podczas zabiegu leki znieczulające i inne,
- Utrata krwi,
- Palenie papierosów przez pacjenta,
- Zaburzenia metaboliczne pacjenta,
- Dieta pacjenta (tak przed zabiegiem, jak i po nim),
- Ułożenie pacjenta na stole operacyjnym, szczególnie w przypadku zabiegów trwających wiele godzin (literatura medyczna opisuje szereg przypadków specyficznego wypadania włosów po długotrwałym zabiegu chirurgicznym, gdy występuje długotrwały ucisk na tylną część głowy (tzw. Horse-shoe shaped post operative alopecia; Bruce, I., Simmons, M., & Hampal, S. (2002). ‘Horseshoe-shaped’ post-operative alopecia following lengthy head and neck surgery. The Journal of Laryngology & Otology, 116(3), 230-232. https://doi.org/10.1258/0022215021910429
- Związany z zabiegiem stres odczuwany przez pacjenta.
Środki zaradcze stosowane przy wypadaniu włosów po narkozie
W znakomitej większości przypadków liczba wypadających włosów wraca do swojego normalnego stanu po kilku miesiącach (zazwyczaj 6 do 9 miesięcy).
U kilkunastu procent pacjentów nadmierne wypadanie włosów może niestety przejść w stan chroniczny (chronic Telogen Effluvium) – co wymaga odpowiedniego leczenia.
łysi
- Deficyt żelaza, cynku, potasu, fosforu, witaminy B6.
- Problemy z funkcjonowaniem tarczycy
W identyfikacji ewentualnych źródeł problemu mogą pomóc badania krwi:
- Morfologia krwi (CBC – Complete Blood Count)
- TSH (thyroid stimulating hormone – oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego)
- Ferrytyna
- Cynk
- 25-hydroksy-witamina D
- Wapń
- ESR (Erythrocyte Sedimentation Rate – szybkość sedymentacji erytrocytów)
- ANA (Antinuclear Antibody – badanie przeciwciał antyjądrowych)
Sprawdź, jakie badanie przy wypadaniu włosów.
Jakie środki terapeutyczne można rozważać dla zahamowania/osłabienia spowodowanego narkozą wypadania włosów?
- Odpowiednia suplementacja, nakierowana przede wszystkim na aminokwasy, witaminy i mikroelementy (żelazo, cynk). Do szczegółowego uzgodnienia optymalnej suplementacji niezbędne jest sięgnięcie po wyniki badań laboratoryjnych krwi Pacjenta oraz uwzględnienie jego codziennej diety.
- Fotostymulacja laserami niskoenergetycznymi LLLT (na przykład hełmy Theradome).
- Zabieg mezoterapii osoczem bogatopłytkowym PRP
- Mezoterapia peptydowa i/lub witaminowa
- Codzienny masaż skóry głowy
Niektórzy lekarze zalecają także mikronakłówanie (np. rollerem) i ostrzyknięcie skóry głowy toksyną botulinową (botox).
Wypadanie włosów po operacji bariatrycznej
Specyficzną sytuacją – gdy intensywne wypadanie włosów po zabiegu chirurgicznym jest wysoce prawdopodobne – jest łysienie telogenowe po wykonanym zabiegu bariatrycznym. Nakłada się bowiem w tej sytuacji na siebie kilka czynników:
- Silny stres, związany z operacją mającą bardzo istotny i długotrwały wpływ na życie codzienne Pacjenta. Czytaj więcej: Stres a wypadanie włosów
- Zastosowane podczas zabiegu leki, w tym anestetyczne,
- Niezwykle gwałtowna zmiana diety Pacjenta – tak co do składu posiłków, jak i ilości przyjmowanego pokarmu. (Mamy do czynienia z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia różnorodnych deficytów w zakresie witamin, mikroelementów, a także aminokwasów. Szczególną uwagę należy zwrócić na cynk, biotynę, potas, fosfor i witaminę B6).
Właściwie dobrana, zindywidualizowana dieta pooperacyjna, zapewniająca przede wszystkim odpowiednią ilość aminokwasów może przyczynić się do zmniejszenia zjawiska wypadania włosów, a nawet w całości mu zapobiec.
- Spożywaj każdego dnia co najmniej 75 gramów białka,
- Białko powinno być składnikiem każdego przyjmowanego posiłku,
- Korzystaj z płynnych i/lub sproszkowanych preparatów białkowych – znacząco ułatwia to osiąganie wskazanych limitów dziennego spożycia aminokwasów,
- Systematycznie prowadź suplementację witaminowo-mineralną, zgodnie z zaleceniami.
Zmagasz się z wzmożonym wypadaniem włosów? Umów się na konsultację do trychologa jeszcze dziś!



